วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569
นางสาวสุภาวรรณ มหาคีตะ ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดอำนาจเจริญ มอบหมายส่วนสิ่งแวดล้อม สนง.ทสจ.อจ. ร่วมกับคณะเจ้าหน้าที่จากสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 12 อุบลฯ (สคพ.12 อุบลฯ) ร่วมลงพื้นที่ติดตามตรวจสอบและเฝ้าระวังผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม เนื่องจากเหตุไฟไหม้บ่อขยะดงสีบู ตำบลไก่คำ อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ จำนวน 3 ครั้ง ในระหว่างวันที่ 16 - 18 ก.พ. 69 ซึ่งผลการตรวจสอบฯ สรุปได้ดังนี้
1. สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนเทศบาลตำบลไก่คำ ตั้งอยู่ ณ บ้านดงสีบู หมู่ที่ 11 ตำบลไก่คำ อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ มีขนาดพื้นที่กำจัดขยะทั้งหมด 98 ไร่ ได้รับงบประมาณสนับสนุนโครงการก่อสร้างระบบกำจัดขยะแบบฝังกลบอย่างถูกหลักสุขาภิบาล (Sanitary Landfill) จำนวน 74,726,700 ล้านบาท และเปิดดำเนินการเมื่อปี พ.ศ. 2543 สภาพปัจจุบัน อาคารเครื่องชั่งใช้งานได้ตามปกติ บ่อฝังกลบขยะมูลฝอยมีจำนวน 2 บ่อ เป็นแบบ Trench Method ค่าที่ออกแบบไว้จำนวน 3 ชั้น อายุการใช้งานของบ่อฝังกลบออกแบบไว้ 20 ปี ใช้งานมาแล้ว 23 ปี บริหารจัดการโดย ทต.ไก่คำ ซึ่งเป็นบ่อขยะกลุ่ม Cluster ที่ 1 ของจังหวัดอำนาจเจริญ โดยมี อปท. จำนวน 20 แห่ง จาก 5 อำเภอ มาทิ้งขยะร่วม ประมาณ 40 – 50 ตันต่อวัน มีขยะตกค้างสะสมประมาณ 2 แสนตัน ทั้งนี้ บ่อขยะดงสีบูเป็นบ่อขยะที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดอำนาจเจริญ
2. จากการลงพื้นที่ตรวจสอบ พบว่า
2.1 เหตุไฟไหม้บ่อขยะดงสีบู สาเหตุคาดว่าเกิดจากปฏิกิริยาทางเคมีและความร้อน ทำให้เกิดการลุกไหม้ สามารถควบคุมเพลิง (2 ไร่) ให้อยู่ในวงจำกัดได้ในเวลา 21.30 น. และเพลิงสงบเวลา 22.00 น. พื้นที่ที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบและกลิ่นในรัศมี 3 กิโลเมตร ประกอบด้วย พื้นที่ตำบลไก่คำ (หมู่ที่ 2, 3, 6 และ 11) และตำบลแมด (หมู่ที่ 1 และ 5)
2.2 สถานการณ์ปัจจุบันบริเวณจุดเกิดเหตุ ไฟได้ดับสนิท ไม่มีการประทุของไฟ
2.3 การตรวจวัดคุณภาพอากาศเบื้องต้น โดยใช้เครื่องตรวจวัดภาคสนาม จำนวน 9 จุด ดังตารางที่ 1
1) ผลการตรวจวัดคุณภาพอากาศเบื้องต้น วันที่ 16 ก.พ. 69 (1) จุดเกิดเหตุ (บ่อขยะดงสีบู) ตรวจพบ H2S 1.2 ppm, HCN 0.5 ppm, และ SO2 0.2 ppm (2) พื้นที่ที่อยู่ในรัศมี 3 กิโลเมตร ที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบ จำนวน 8 จุด ตรวจพบค่า SO2 0.1 ppm
2) ผลการตรวจวัดคุณภาพอากาศเบื้องต้น วันที่ 17 ก.พ. 69 (1) จุดเกิดเหตุ (บ่อขยะดงสีบู) ตรวจพบ HCN 0.5 ppm, NO2 0.1 ppm และ SO2 0.1 ppm (2) ชุมชนที่เสี่ยงได้รับผลกระทบรัศมี 3 กิโลเมตร ทั้ง 8 จุด ตรวจไม่พบสารเคมีที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ
3) ผลการตรวจวัดคุณภาพอากาศเบื้องต้น วันที่ 18 ก.พ. 69 (1) จุดเกิดเหตุ (บ่อขยะดงสีบู) ตรวจไม่พบสารเคมี (2) ชุมชนที่เสี่ยงได้รับผลกระทบรัศมี 3 กิโลเมตร ทั้ง 8 จุด ตรวจไม่พบสารเคมีที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ
2.4 การตรวจวัดคุณภาพน้ำผิวดิน ด้วยเครื่องตรวจวัดคุณภาพน้ำภาคสนาม บริเวณสถานีสูบน้ำเพื่อการเกษตรบ้านไร่ หมู่ที่ 11 (ห้วยจันลัน) ดังตารางที่ 2
2.5 การเก็บตัวอย่างน้ำทิ้งจากบ่อบำบัดน้ำเสียสุดท้ายของสถานที่กำจัดขยะมูลฝอย เมื่อวันที่ 16 ก.พ. 69 และวันที่ 18 ก.พ. 69 จำนวน 1 ตัวอย่าง นำส่งห้องปฏิบัติการ สคพ.12 อุบลฯ คาดว่าจะทราบผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำภายในสองสัปดาห์ ทั้งนี้ ยังไม่พบการระบายน้ำทิ้งออกสู่สิ่งแวดล้อมภายนอก
2.6 คณะผู้ตรวจสอบฯ มีข้อเสนอแนะทางวิชาการในการเฝ้าระวัง ควบคุม การป้องกันและฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้กับ ทต.ไก่คำ และบริษัทที่รับคัดแยกขยะเพื่อนำไปแปรรูปผลิตภัณฑ์ที่ดำเนินกิจการอยู่ภายในบ่อขยะดงสีบู และขอให้ติดตามสุขภาพของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานและประชาชนโดยรอบอย่างใกล้ชิด